ngaigapco-dmx-1200-44-1200x44-1585368216
Phổi Tắc Nghẽn Mãn Tính Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Chẩn Đoán Và Điều Trị Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mãn Tính

Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mãn Tính: Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Chẩn Đoán Và Điều Trị Bệnh

 

1. Định Nghĩa: Bệnh Tắc Nghẽn Mãn Tính Là Gì?

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính gọi tắt là COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease). Đây là một bệnh lý ở phổi bao gồm hai bệnh lý chính là viêm phế quản mãn tính và khí phế thủng. Hiện tại không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho COPD. Nếu bạn bị bệnh viêm phế quản mãn tính thì lớp niêm mạc lót bên trong các ống phế quản bị sưng tấy và tăng tiết ra nhiều dịch nhớt (đờm) làm tắt nghẽn ống dãn khí gây ra tình trạng khó thó. Nếu bạn bị khí phế thủng, có nghĩa là các phế nang bị kích thích trở nên xơ cứng và kém đàn hồi, dẫn đến tinh trạng phế nang không chứa đủ lượng không khí thở dành cho việc trao đổi khí. Kết quả là trong máu có nhiều CO2 hơn là Oxy.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính
 

2. Nguyên Nhân Bệnh Tắc Nghẽn Mãn Tính

- Hút thuốc lá; Là yếu tố nguy cơ hàng đầu, 20 đến 25% người hút thuốc lá sẽ xuất hiện triệu chứng của COPD trong tương lai. Hút thuốc lá làm tăng nhanh tốc độ suy giảm chức năng phổi, làm bệnh nhân COPD dễ vào đợt cấp hơn, làm đáp ứng với thuốc điều trị kém đi. Tuy nhiên, hút thuốc lá không phải là yếu tố nguy cơ duy nhất gây COPD, rất nhiều bệnh nhân không hút thuốc lá vẫn bị COPD.

- Ô nhiễm không khí trong nhà: Việc đun nấu bằng củi, than và các chất đốt sinh khối được xem là yếu tố nguy cơ quan trọng gây COPD đặc biệt ở nữ giới. Chẳng hạn ở Trung Quốc, mặc dù phụ nũ hút thuốc lá ít nhưng tỷ lệ mắc COPD khá cao, một lý giải là phụ nữ Trung Quốc tiếp xúc với khói trong nhà tự đun bếp quá nhiều.

- Ô nhiễm môi trường nơi làm việc: Bụi vô cơ và hữu cơ, hóa chất và khói từ sản xuất công nghiệp chiếm đến 10 đến 20% nguyên nhân gây triệu chứng lâm sàng và tắc nghẽn đường thở trong bệnh nhân COPD.

- Khói thuốc lá và các chất độc hại hít vào phổi sẽ gây ra viêm bất thường trong phổi và toàn bộ cơ thế. Đáp ứng viêm mãn tính bất thường tại phối làm đường thở bị viêm nhiễm, tăng tiết đờm nhớt, xơ hóa, hậu quả là tắc nghẽn đường thở; hủy hoại thành vách và mô nâng đỡ của phế nang làm phế nang càng giãn bất thường gây ứ khí phế nang. Đáp ứng viêm bất thường trên toàn thân là lý do giải thích các bệnh đồng mắc trên người COPD bao gồm suy kiệt, teo cơ, bệnh lý tim mạch, thiếu máu, loãng xương và trầm cảm.

- Mỗi khi tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ gây cơn cấp COPD như là nhiễm vi khuẩn hay siêu vi, ô nhiễm môi trường, phán ứng viêm sẽ bị khuếch đại hơn nữa bệnh nhân sẽ khó thở nhiều hơn thậm chí bị suy hô hấp, khạc đờm nhiều, đờm có mủ. Đợt cấp làm tiên lượng COPD càng nặng hơn và bệnh nhân có thế tử vong trong một đợt cấp nào đó.

3. Triệu Chứng Bệnh Tắc Nghẽn Mãn Tính

Triệu chứng lâm sàng điển hình:

- Triệu chứng đầu tiên của bệnh nhân COPD là ho khạc đờm kéo dài vào buối sáng. Bệnh nhân thường không để ý và cho rằng đây là triệu chứng bình thường do hút thuốc lá làm bệnh nhân chủ quan không đi khám bệnh. Tuy nhiên, một số bệnh nhân COPD không hề có triệu chứng ho khạc đờm kéo dài.

- Triệu chứng kế tiếp sẽ là khó thở khi gắng sức. Khó thở khi gắng sức đầu tiên xuất hiện khi bệnh nhân đi lên cầu thang, khi đi nhanh trên đường bằng, sau đó là đi chậm hơn so với nguời cùng tuổi. Bệnh nhân COPD thường thay đổi một cách vô thức để tránh làm những động tác và công việc gây cho mình khó thở. Ngay cả khi bệnh nhân xuất hiện khó thở khi gắng sức họ cũng có thể không đi khám bác sĩ vì nghĩ rằng đây cũng là bình thường do tuổi già và khi bệnh nhân đến khám bác sĩ thì thông thường chức năng hô hấp đã suy giảm rất nhiều.

- Triệu chứng kế tiếp sẽ là những lần COPD vào đợt cấp, bệnh nhân khó thớ nhiều hơn, khạc đờm nhiều, đục màu. Những đợt cấp này càng ngày càng nhiều hơn, gần nhau hơn, thời gian dài hơn.

- Triệu chứng toàn thân dần dần xuất hiện khi COPD nặng hơn.

  • Gầy sút, sụt cân, suy kiệt chủ yếu do mất đi khối nạc trong cơ thể.
  • Teo các cơ xương do hiện tượng tự tiêu hủy tế bào và do cơ bất động, càng góp phần làm nặng thêm tình trạng khó thở của bệnh nhân.
  • Loãng xương do quá trình viêm toàn thân, do sử dụng Corticoid kéo dài.
  • Trầm cảm.
  • Thiếu máu hồng cầu nhỏ đắng sắc, đắng bào do viêm.
  • Tăng nguy co bị các bệnh tim mạch như thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim.

- Triệu chứng lâm sàng của COPD là rất đa dạng và diễn tiến âm thầm, bệnh nhân thuờng đến khám bác sĩ khi bệnh đã nặng, chức năng hô hấp đã mất rất nhiều nên tố chức quản lý COPD toàn cầu đã đưa ra các triệu chứng gợi ý COPD và khuyến cáo mọi người dân khi có những triệu chứng này thì phải đến gặp bác sĩ để được khám và làm hô hấp kỹ chấn đoán xác định COPD:

  • Đang hay đã từng hút thuốc lá.
  • Tuới trên 40.
  • Ho kéo dài.
  • Khạc đờm kéo dài.
  • Khó thở hơn người cùng tuổi.

Triệu chứng cận lâm sàng:

Hô hấp ký là xét nghệm tiêu chuẩn để chẩn đoán COPD.

- Trường hợp điển hình, hô hấp ký cho thấy tình trạng tắc nghẽn đường thở phục hồi không hoàn toàn sau nghiệm pháp giãn phế quản.

Phế thân ký có thể giúp chấn đoán xác định COPD đồng thời đánh giá được tình trạng ứ khí phế nang, tuy nhiên do chi phí cao nên không được sử dụng thường xuyên.

X-quang phổi trong COPD có thẻ thấy hình ảnh khí phế thủng, ngoài ra còn giúp loại trừ các chấn đoán khác có triệu chứng như hen ví dụ lao phổi, ung thư phổi.

Xét nghiệm khí trong máu động mạch có thể thấy tình trạng giảm oxy máu, tăng thán khí trong trường họp nặng.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính Copd

4. Cách Phòng Và Điều Trị Bệnh Tắc Nghẽn Mãn Tính

COPD gây nhiều gánh nặng cho bản thân, gia đình và xã hội vì thế bệnh nhân nên chuẩn bị cho mình thái độ:

- Khi nghi ngờ bị COPD cần gặp bác sĩ sớm để được khám, đo hô hấp ký nhằm có chẩn đoán và khởi động điều trị COPD sớm.

- Khi đã được chấn đoán COPD cân phải xây dựng được mối quan hệ đồng hành với bác sĩ để cùng tiến hành điều trị COPD.

- Khi đã được điều trị COPD cần tuân thủ các chế độ điều trị về thuốc men, tập luyện, ăn uống dinh dưỡng và thời gian tái khám đế đạt hiệu quả điều trị COPD cao nhất.

Phòng tránh các yếu tố nguy cơ là việc làm đầu tiên để điều trị COPD:

- Cai thuốc lá là công việc phải thực hiện ngay, cai thuốc lá giúp làm chậm diễn biến nặng lên của COPD, làm COPD ốn định hơn, ít vào đợt cấp hơn. Trong trường họp cai thuốc lá khó khăn nên đến gặp bác sĩ để được tư vấn cai nghiện thuốc lá.

- Sắp xếp lại nơi làm việc và sinh hoạt đảm bảo thông gió tốt là một biện pháp làm giảm thiếu tiếp xúc chất độc hại từ môi trường sống và làm việc.

Tiêm ngừa và sử dụng thuốc điêu hòa miễn dịch:

  • Tiêm ngừa cúm mỗi năm một lần.
  • Tiêm ngừa viêm phổi do phế cầu mỗi ba năm một lần.
  • Sử dụng thuốc điều hòa miễn dịch gồm xác chết vi khuẩn, giúp COPD ốn định và ít vào đợt cấp.
  • Tập phục hồi chức năng hô hấp giúp cái thiện chất luợng cuộc sống, nâng cao khả năng gắng sức của bệnh nhân. Khi có yêu cầu bác sĩ sẽ khuyên và giới thiệu cho bệnh nhân các chuơng trình tập luyện thích hợp.

Điều trị bằng thuốc là nền tảng trong điều trị COPD:

  • Thuốc giãn phế quản đường hít; Bác sĩ sẽ chọn lựa các thuốc giãn phế quán phù hợp với tình trạng bệnh và các đặc điểm có liên quan, bệnh nhân nên tuân thủ chế độ điều trị về liều lượng, cách dùng dụng cụ xịt.
  • Thuốc Corticoid dạng hít được chỉ định khi bệnh nhân COPD giai đoạn vừa chớm nặng (FEV| nhỏ hơn 60%) và có đợt cấp thưòng xuyên (trên 3 lần/3 năm).

Thở oxy dài hạn được chỉ định cho bệnh nhân suy hô hấp mãn tính có giảm oxy máu.

Trong trường hợp ứ khí phế nang nặng có bóng khí, có thể có chỉ định cắt bó bóng khí giảm thế tích phổi.

Khi bệnh nhân có đợt cấp, cần đến khám ngay bác sĩ đề được điều trị thêm thuốc Corticoid đường toàn thân và kháng sinh.

Máy Xông Khí Dung - Hỗ Trợ Điều Trị Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mãn Tính

Khi bác sĩ kê đơn thuốc có dạng dung dịch và yêu cầu thở khí dung thì các bạn có thể tham khảo, tìm mua máy xông khí dung Nova hiện đang được ưa chuộng. Máy khí dung Nova sử dụng công nghệ Nhật Bản áp dụng van ảo để biến dung dịch dạng chất lỏng thành các hạt khí dung rất nhỏ chỉ 3 micromet giúp điều trị hiệu quả. Bạn có thể tham khảo mẫu máy khí dung đó tại đây

Xem thêm: 

Các bênh về phổi: Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Chẩn Đoán Và Điều Trị